هگمتانه- سرويس شهر، سميه قاسمي: همه ما در طول زندگي، در معرض حوادثي قرار مي‌گيريم که گه‌گاه اين حوادث فرد را به کام مرگ مي‌کشاند، گاه نقص يکي از اعضا را رقم مي‌زند و گاه با رفع آن خطر، ادامه حيات امکان‌پذير مي‌گردد.

نحوه تشخيص و برخورد با فوريت‌ها و تهديدهاي حياتي در زندگي روزمره الزامي است اما آموزش و فراگيري اين مهم متأسفانه از سوي متوليان امر، رسانه‌ها و مردم مورد غفلت واقع شده به نحوي که گاه افراد با مشاهده کوچکترين عکس‌العمل غيرطبيعي در بدن خود و يا اطرافيانشان شرايط را اورژانسي تلقي مي‌کنند و گاه ناآگاهي از يک موقعيت اورژانسي پيش آمده، جان يک فرد را به خطر مي‌اندازد.

بنا بر تعاريف، فوريت پزشکي به حادثه‌اي گفته مي‌شود که در آن احتمال تهديد حيات و يا ايجاد آسيب و معلوليت دائمي براي فرد متصور است و بايد به سرعت براي جلوگيري از مرگ و يا آسيب فرد اقدام شود.

در کشور ما وظيفه مواجهه با فوريت‌هاي پزشکي به دانشگاه‌هاي علوم پزشکي واگذار شده و اين دستگاه‌ها نيز واحد تخصصي «مرکز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشکي» را تشکيل و اين وظيفه مهم را به اين مرکز محول کرده‌اند.

از آنجا که مرکز مديريت و فوريت‌هاي پزشکي بدون واسطه نقش مؤثري در نجات جان انسان‌ها در شرايط فوريت و حساس بر عهده دارد مردم انتظار دارند اين مرکز مسؤول‌تر از ساير دستگاه‌ها و نهادها به وظايف خود عمل کند.

کوچک‌ترين ناهماهنگي و يا بي‌مسؤوليتي در اين مرکز مي‌تواند نجات جان يک فرد را با مخاطراتي مواجه سازد، اگرچه گاه ناآشنايي مردم با قوانين و ضوابط اين مرکز، سبب مي‌شود تا نوعي از نارضايتي رقم بخورد.

روزنامه هگمتانه همواره سعي کرده با انتقال خواسته‌هاي مردم به مسؤولان در مواردي نيز در مقام پرسش از متوليان امر برآيد تا در اين ميان يا احقاق حق شهروندان امکان‌‌پذير گردد و يا شفاف‌سازي اذهان عمومي نسبت به آن مسأله محقق شود.

در همين راستا و به دنبال تماس يکي از شهروندان با دفتر روزنامه و گلايه‌مندي اين شهروند از عملکرد اورژانس 115 بر آن شديم تا با تهيه گزارشي متوليان امر را در مقام پاسخگويي به اين شهروند قرار دهيم.

ضمن اينکه در اين گزارش، موضوع حادثه اتفاق افتاده براي دانش‌آموز دختر همداني و قطع انگشتان وي و مطالبات اولياي اين دانش‌آموز از مرکز اورژانس 115 نيز مورد توجه قرار گرفته که در ادامه به آن پرداخته شده است.

* نوشيان: گروه عملياتي اورژانس با بي‌وجداني پدرم را رها کردند

در همين رابطه حسين نوشيان در تماس تلفني با روزنامه هگمتانه، خواستار پيگيري دليل عدم خدمت‌رساني اورژانس به پدر پيرش، از طريق اين رسانه شد.

وي در توضيحات خود با بيان اين جمله که بي‌وجداني گروه عملياتي اورژانس 115 در انتقال بيمار ما به بيمارستان سبب شد تا پدر من در حال حاضر در وضعيت کما به سر ببرد، گفت: به دنبال شرايط اضطراري بيمارمان با اورژانس تماس گرفتيم تا به منظور انتقال بيمار از آمبولانس استفاده کنيم.

نوشيان عنوان کرد: پس از 40 دقيقه، گروه عملياتي در محل حاضر شد که به دنبال معاينه پدرم اعلام کردند به دليل هوشياري بيمار، امکان خدمت‌رساني از سوي اورژانس وجود ندارد و از انتقال سر باز زدند.

وي توضيح داد: عليرغم التماس ما به منظور انتقال و با توجه به اينکه آمبولانس تا آنجا آمده بود، انتقال صورت نگرفت.

وي با اشاره به اينکه بر اساس دستور پزشک، بايد انتقال با آمبولانس انجام مي‌شد، اظهار کرد: متأسفانه با سر باز زدن گروه عملياتي اورژانس، پدر من در حال حاضر در کما به سر مي‌برد و ما با طرح شکايتي پيگير اين موضوع خواهيم بود.

وي بيان کرد: مسؤولان در اورژانس 115 بايد پاسخگوي وضعيت پيش‌آمده باشند.

* مهرمهري: پيگير حقوق ضايع شده دخترم خواهم بود

در حادثه‌اي ديگر، چند روز گذشته انگشتان دانش‌آموزي 14 ساله در يکي از مدارس قاسم‌آباد قطع شد و اين موضوع سبب شد تا پدر محدثه مهرمهري از دير رسيدن اورژانس به محل حادثه و عدم رسيدگي مسؤولان بيمارستان بعثت به وضعيت دخترش به گلايه بپردازد.

مهرمهري در گفتگو با خبرنگار هگمتانه با اشاره به اينکه اين حادثه تلخ، بيست و هشتم آذر ماه در مدرسه حيات قاسم‌آباد اتفاق افتاد، گفت: زماني که مدير مدرسه با من تماس گرفت به سرعت خود را به مدرسه رساندم در حالي که اورژانس پس از نيم ساعت هنوز نيامده بود.

وي افزود: خودم دخترم را به بيمارستان منتقل کردم و هنگام انتقال آمبولانس را ديدم که در حال مراجعت به مدرسه بود و اين در شرايطي بود که 40 دقيقه از زمان قطع شدن انگشتان دخترم گذشته بود.

وي توضيح داد: متأسفانه پس از مراجعه به بيمارستان بعثت نيز کارکنان بيمارستان حتي يک يخ براي عضو قطع شده به ما ندادند و اين سبب شد يکي از انگشتان دخترم به دليل دير رسيدن به بيمارستان و عدم رسيدگي کارکنان بيمارستان سلول‌هاي زنده خود را از دست بدهد.

مهرمهري با ابراز ناخرسندي از عملکرد اورژانس و کارکنان بيمارستان بعثت، بيان کرد: پس از بازگشت از تهران و پايان دوره اوليه درمان حتماً با تنظيم شکايتي پيگير حقوق ضايع‌شده از دخترم خواهم بود.

وي در رابطه با وضعيت فعلي محدثه به خبرنگار هگمتانه گفت: هم‌اکنون يکي از انگشتان دخترم در تهران پيوند شده که البته فاقد کارايي است و انگشت ديگرش از بند ناخن به بعد وجود ندارد.

* هر نوع بيماري‌ اورژانسي تلقي نمي‌شود

* ضرورت آگاه‌سازي شهروندان از خدمات اورژانس

در همين رابطه مسؤول رسيدگي به شکايات در مرکز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشکي استان همدان در مقام پاسخگويي برآمد و با بيان توضيحاتي گفت: متأسفانه ناآگاهي برخي شهروندان از وظايف اورژانس سبب مي‌شود تا مشکلاتي به وجود آيد.

عباس اولياسميع افزود: اورژانس تنها در شرايط اضطراري که سلامت فرد در خطر جدي است و يا مشکلات جبران‌ناپذير سلامت فرد را تهديد مي‌کند، مي‌تواند اقدام به خدمت‌رساني نمايد.

وي بيان کرد: زماني که يک سازمان به وجود مي‌آيد به لحاظ قانوني شرح وظايفي براي آن مشخص مي‌شود که در اين خصوص، اورژانس 115 در کنار ساير دستگاه‌هاي امدادرسان مسؤوليت پاسخگويي به شرايط اضطراري مرتبط با سلامت افراد را عهده‌دار است.

اولياسميع با اشاره به اينکه متأسفانه برخي شهروندان در هر شرايطي، ورود اورژانس را لازم مي‌دانند، خاطرنشان کرد: ضرورت ورود اورژانس 115 در مواردي چون: تصادفات، ضرب و جرح و سقوط از ارتفاع، سُر خوردن، خونريزي و ورود اجسام نافذ تعريف مي‌شود و هر بيماري نمي‌تواند به دليل ابتلا به يک بيماري وضعيت خود را اورژانسي قلمداد کند.

وي توضيح داد: همانگونه که ما خود را در قبال مردم مکلف به انجام وظيفه مي‌دانيم، مردم نيز بايد با آگاهي از خدمات اورژانس ما را در خدمت‌رساني هر چه بهتر ياري کنند.

مسؤول رسيدگي به شکايات در مرکز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشکي استان همدان تأکيد کرد: شهروندان بايد بدانند که هر نوع بيماري‌ اورژانسي تلقي نمي‌شود و در پاره‌اي از اوقات روند درماني بايد از طريقي غير از اورژانس پيگيري شود.

* 90 درصد تماس‌ها با اورژانس غيرضروري و مزاحمت است

وي در ادامه با اعلام اينکه در طول سال در استان 38 هزار مأموريت توسط اورژانس 115 به انجام مي‌رسد، گفت: متأسفانه 90 درصد تماس‌هاي گرفته شده با خطوط اورژانس، تماس‌هاي غيرضروري و مزاحمت است و تنها 10 درصد اين تماس‌ها منجر به مأموريت مي‌شود.

وي تصريح کرد: برخي از مزاحمان اورژانس سابقه چندين مرتبه مزاحمت دارند و برخي از افراد نيز به علت ناآگاهي از خدمات اورژانس، خطوط تلفن ما را اشغال مي‌کنند.

* انجام بيش از 26 هزار مأموريت شهري و جاده‌اي در سال جاري

وي در ادامه با اشاره به انجام بيش از 26 هزار مأموريت درون‌شهري و جاده‌اي توسط اورژانس 115 در استان، طي نه ماهه سال جاري، گفت: ظرف اين مدت، بيش از 20 هزار مأموريت درون‌شهري به انجام رسيده که در اين مأموريت‌ها به 21 هزار و 500 مصدوم خدمت‌رساني شده است.

اولياسميع عنوان کرد: در بحث مأموريت‌هاي جاده‌اي در سه ماهه سال جاري، 6 هزار و 700 مأموريت انجام شده که در اين مأموريت‌ها به 8 هزار و 300 مصدوم جاده‌اي رسيدگي شده که گاه در برخي از اين مأموريت‌ها بيش از يک مصدوم مورد حمايت قرار گرفته است.

* در رسيدن به بالين بيمار با استانداردهاي جهاني هماهنگ هستيم

مسؤول رسيدگي به شکايات در مرکز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشکي استان همدان در بخش ديگري از سخنان خود ضمن اشاره به استاندارد جهاني رسيدن اورژانس بر بالين بيمار، گفت: در اين رابطه بر اساس استاندارد جهاني، رسيدن به بالين بيمار در شهرها، زير 7 تا 8 دقيقه و در جاده زير 15 دقيقه است.

وي با بيان اين توضيح که البته بر اساس نوع شهر، نوع جاده و موقعيت گزارش شده، زمان رسيدن بر بالين بيمار متفاوت است، عنوان کرد: در حال حاضر در استان همدان، متوسط زمان رسيدن اورژانس بر بالين بيمار در مأموريت‌هاي شهري زير 7 دقيقه و در مأموريت‌هاي جاده‌اي زير 15 دقيقه است که در پاره‌اي از موارد نيز وضعيت ما بهتر از استاندارد جهاني است.

وي با اشاره به اينکه در پاره‌اي از مواقع ندادن نشاني دقيق از محل حادثه توسط عامل گزارشگر و يا ناآگاهي با موقعيت حادثه، سبب افزايش زمان رسيدن بر بالين بيمار مي‌شود، اظهار کرد: گاه برخي از افراد به دليل قرار گرفتن در شرايط حادثه و يا مصدوم بودن يکي از عزيزانشان نمي‌توانند نشاني دقيقي از محل را گزارش کنند که اين در افزايش زمان حضور اورژانس مؤثر است.

عباس اوليا سميع عنوان کرد: اين ادعا مبني بر هماهنگ بودن با استانداردهاي جهاني در سامانه‌هاي گزارش‌‌رساني ما قابل رصد است و مردم مي‌توانند ناظر بر اين ادعا باشند.

وي خاطرنشان کرد: در اورژانس زمان‌هاي هشت‌گانه تعريف شده است که بر اين اساس، دريافت مأموريت در پايگاه، حرکت از پايگاه، رسيدن به محل فوريت، حرکت از محل فوريت، رسيدن به مرکز درمان، تحويل به مرکز درماني، حرکت از مرکز درماني و پايان مأموريت، خدمت‌رساني در يک مأموريت را تشکيل مي‌دهد.

* اورژانس تنها در شرايط اورژانسي مکلف به انتقال بيمار است

* نبايد انتظارات مختلف از اورژانس به ادبيات رايج جامعه تبديل شود

وي در بخش بعدي سخنان خود در پاسخ به سؤال خبرنگار هگمتانه مبني بر علت سر باز زدن مأموران اورژانس در يکي از مأموريت‌ها و عدم انتقال بيمار 80 ساله به بيمارستان و در نهايت طرح شکايت از سوي همراهان بيمار، گفت: بر اساس بررسي گزارشات و همچنين شنود مکالمات هنگام مراجعه همکاران ما به محل گزارش شده، مشخص شد در سيزدهم دي ماه سال جاري، گزارشي مبني بر اعلام سکته مغزي از روستاي آبشينه دريافت شده که بر همين مبنا اعزام خودرو و نيروي عملياتي به محل گزارش به وقوع پيوسته است.

وي افزود: بر اساس مستندات، زمان تماس همراهان بيمار با اورژانس 18:02 گزارش شده که همکاران ما بلافاصله پس از دريافت گزارش از مرکز پايگاه در بيمارستان بعثت به سمت روستاي آبشينه رهسپار شدند که بر مبناي گزارشات 18:17 در ورودي اين روستا بوده‌‌‌اند.

وي با بيان اينکه در زمان ورود همکاران ما به روستا به علت معلوم بودن مکان دقيق حضور بيمار، حاضر شدن بر بالين بيمار ساعت 18:20 گزارش شده است، خاطرنشان کرد: به دنبال حضور مأموران اورژانس و بررسي علايم حياتي بيمار، شرايط وي اورژانسي نبوده و در اين معاينات فشار خون 12، ضربان قلب 70 تا 80 و سطح هوشياري 15 گزارش شده است.

مسؤول رسيدگي به شکايات در مرکز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشکي استان همدان توضيح داد: پس از بررسي علايم حياتي، مأموران ما شروع به توضيح به همراهان بيمار کردند که بر اين اساس اعلام شده که شرايط بيمار شامل اورژانس نيست و چنانچه قصد انتقال به بيمارستان را دارند بايد از اورژانس خصوصي استفاده کنند.

وي با اشاره به اينکه متأسفانه با توضيحات همکاران ما، همراهان بيمار شروع به مشاجراتي نمودند که البته برابر گزارشات حتي يکي از همراهان، خود را جلوي خودرو اورژانس انداخته، گفت: استدلال همراهان بيمار اين بوده که حال که خودروي آمبولانس تا روستا آمده، انتقال بيمار به بيمارستان انجام شود که البته اين يک درخواست نابه‌جا از همکاران ما بوده است.

وي در خصوص ادعاي همراهان بيمار مبني بر به کما رفتن بيمار در اثر دير رسيدن شخص به بيمارستان، نيز بيان کرد: نمي‌توان با ادعاي همراهان، ارتباط معناداري ميان وضعيت فعلي بيمار و دير رسيدن شخص به بيمارستان ايجاد کرد، ضمن اينکه همراهان بيمار مي‌توانستند به منظور انتقال بيمار خود از اورژانس خصوصي کمک بگيرند.

وي توضيح داد: برابر بررسي‌هاي انجام شده پيش از اين شرايط، فرد بيمار از سوي پزشک دستور بستري در بيمارستان داشته که اين اتفاق نيفتاده است.

وي همچنين با اشاره به اينکه چنانچه قرار باشد همکاران ما در هر نوع شرايط غيراورژانسي و بر مبناي درخواست همراهان بيمار، اقدام به انتقال فرد به بيمارستان و مراکز درماني کنند، اين نوع ادبيات رايج مي‌شود، عنوان کرد: همه حق استفاده از اورژانس را دارند اما به شرط قرار گرفتن در شرايط اورژانسي تعريف شده.

وي تصريح کرد: تمامي خدمات اورژانس به شکل 24 ساعته رايگان است اما در بهره‌گيري از اورژانس خصوصي افراد بايد هزينه اين بهره‌گيري را پرداخت کنند که همراهان اين بيمار حاضر به استفاده از اورژانس خصوصي نشدند.

اولياسميع بر ضرورت آگاهي مردم از روند خدمت‌رساني اورژانس تأکيد کرد.

* دير رسيدن اورژانس به مدرسه «حيات» داراي توجيه است

وي در ادامه بار ديگر از سوي خبرنگار هگمتانه در خصوص حادثه‌اي که مدتي پيش براي دانش‌آموز دختر همداني اتفاق افتاده و در اين حادثه انگشت دانش‌آموز آسيب جدي ديده بود مورد سؤال قرار گرفت.

وي با بررسي مستندات مرتبط با اين حادثه، در خصوص اعتراض اولياي دانش‌آموز مبني بر دير رسيدن اورژانس به محل حادثه، توضيح داد: اين حادثه، روز بيست و هشتم آذرماه سال جاري ساعت 11:03 از سوي مدير مدرسه "حيات" واقع در روستاي قاسم‌آباد گزارش شد که با توجه به نزديک بودن پايگاه شماره 3 اورژانس در کوي شهيد مدني، اعزام آمبولانس و خودرو از طريق اين پايگاه در دستور کار قرار گرفت که البته با توجه به اعلام همزماني اين حادثه با اعزام نيروهاي اين پايگاه به وضعيت اورژانسي ديگر، خدمت‌رساني از طريق اين پايگاه امکان‌پذير نشد.

وي افزود: در اين شرايط، همکاران ما به اعزام نيرو و خودروي آمبولانس از نزديک‌ترين پايگاه به محل حادثه واقع در پشت انبار نفت اقدام کردند که بر اساس گزارشات ثبت شده اين شرايط منجر شده است حرکت نيروهاي عملياتي به محل حادثه با دو دقيقه تأخير، در ساعت 11:05 محقق شود.

عباس اوليا سميع در ادامه اين توضيحات عنوان کرد: با توجه به مسير و ترافيک‌ موجود در راه مدير مدرسه براي بار دوم در ساعت 11:13 دقيقه اقدام به تماس با اورژانس مي‌کند که در اين تماس همکاران ما از وي درخواست مي‌کنند که عضو قطع شده را به منظور کمک به حادثه‌ديده و امکان احيا در داخل پارچه قرار دهد که البته اين درخواست به دليل شرايط روحي مدير از سوي وي رد مي‌شود.

وي افزود: بر اساس مستندات، آمبولانس و نيروهاي عملياتي ساعت 11:21 در محل حادثه حضور پيدا مي‌کنند که در نهايت انتقال بيمار به بيمارستان بعثت در ساعت 11:28 امکان‌پذير مي‌شود.

وي با اين توضيح که دير رسيدن اورژانس به محل حادثه بر اساس وقوع شرايط اورژانسي مشابه در نزديک‌ترين پايگاه به محل اين حادثه و همچنين ترافيک موجود در مسير اتفاق افتاده است، گفت: در تمامي شهرستان‌ها، مراکز پيام با دو آمبولانس و 4 نفر نيروي عملياتي و همچنين پايگاه‌هاي اقماري با يک آمبولانس و دو نيروي عملياتي وجود دارند که در اين رابطه خلأ احساس نمي‌شود.

وي همچنين در توضيح نسبت به ادعاي والدين دانش‌آموز در رابطه با حمل فرزندشان با خودروي شخصي به بيمارستان پيش از رسيدن اورژانس گفت: اين اتفاق نيفتاده و مصدوم توسط اورژانس و نيروهاي عملياتي به بيمارستان منتقل شده که البته مستندات اين ادعا نيز وجود دارد.

وي در نهايت بر ضرورت آگاهي‌بخشي به مردم در حوزه وظايف اورژانس 115 تأکيد کرد.

و اما در پايان:

1- مراکز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشکي در همه کشورهاي جهان از مهم‌ترين ارکان ارائه خدمات درماني محسوب مي‌شوند و مهم‌ترين هدف اين نظام، ارائه خدمات رضايت‌بخش در کوتاه‌ترين زمان ممکن و منطبق بر استانداردهاي روز دنياست.

2- اگرچه متوليان امر مدعي هستند که مراکز مديريت حوادث و فوريت‌هاي پزشکي در کشور منطبق بر استانداردهاي روز دنيا و يا نزديک به اين استانداردها به ارائه خدمت مي‌پردازند اما شواهد حاکي از آن است که تا رسيدن به استانداردهاي جهاني هنوز فاصله معناداري داريم.

3- کمبود پايگاه‌هاي اورژانسي در شهر و جاده‌ها نمي‌تواند توجيه خوبي براي دير رسيدن به بالين بيمار باشد؛ چراکه اين توجيهات هرگز جبران‌کننده خسارت جاني نيست.

4- به نظر مي‌رسد مراکز نيازمندند به منظور هر چه کيفي شدن عملکرد، از سوي مرجعي فراسازماني مورد رصد قرار گيرند.

5- آگاه‌سازي مردم در رابطه با خدمات و شرح وظايف اورژانس مي‌تواند در رضايت‌مندي هرچه بيشتر مردم از عملکرد اين مجموعه مؤثر باشد و در اين خصوص رسانه‌هاي مکتوب و مجازي و به ويژه رسانه‌ ملي از اهميت بسزايي برخوردار است.

6- مردم با شناخت وظايف اجرايي اورژانس 115 و فرهنگ‌سازي صورت گرفته در اين خصوص مي‌توانند در عملکرد هرچه سريع‌تر و صحيح‌تر اين مرکز مؤثر باشند به نحوي که گاه کاهش تماس‌هاي غيرضروري و يا مزاحمت‌ها براي اورژانس  مي‌تواند در اين رابطه داراي کاربرد بسيار باشد.

7- مردم و مسؤولان بايد حيات "ستاره حيات" را که نماد اورژانس و سامانه فوريت‌هاي پزشکي است مورد توجه قرار دهند تا اورژانس به معناي واقعي کلمه ياري‌گر حيات انسان‌ها باشد.