گسترش شهرنشینی و مسائل و مشکلات خاص زندگی شهری، بیش از پیش ضرورت توجه همه جانبه به راهبردهای سودمند برای بهینه سازی زندگی ساکنان شهرها را لازم ساخته است. در میان عوامل تاثیرگذار در شهرها مانند محیط زیست شهری، حمل و نقل شهری، ایمنی شهری و برنامه ریزی شهری، یک عامل بسیار مهم که تاثیر فزاینده و تعیین کننده ای بر دیگر عوامل سازنده زندگی شهری دارد، مدیریت شهری است.

به منظور انتشار دست آوردهای جدید علمی و عملی در زمینه های مختلف مدیریت شهری، پژوهشکده مدیریت شهری و روستایی سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور اقدام به انتشار کتاب GIS در مدیریت بحران شهری نموده است. این کتاب در 6 فصل تهیه شده و فصول این کتاب عبارتند از: فصل اول: بکارگیری سیستم های جغرافیایی در مدیریت بحران و سوانح، فصل دوم: بازنمایی حوادث طبیعی و تجزیه و تحلیل آسیب پذیری، فصل سوم: تهیه نقشه ترکیبی خطرات و بلایای انسان ساز، فصل چهارم: برنامه ریزی پناهگاه های اسکان موقت، فصل پنجم: برآورد خسارت با استفاده از GIS، فصل ششم پیشگیری و کاهش اثرات بحران و جبران خسارات اجتناب ناپذیر آن.

سرفصل های کتاب کاربرد GIS در مدیریت بحران :

فصل اول: به کار گیری سیستم های اطلاعات جغرافیایی در مدیریت بحران و سوانح

• مقدمه


• سیستم های اطلاعات جغرافیایی و فرایند مدیریت


• شناسایی و برنامه ریزی


• پیشگیری و کاهش اثرات


• آمادگی


• واکنش و پاسخ به سوانح


• بازسازی و بازگشت به حالت عادی


• طراحی سیستم GIS برای مدیریت بحران


• بانک اطلاعات مدیریت بحران و منابع داده های آن


• محتوای بانک داده ها


• منابع داده ها


• خلاصه

فصل دوم: بازنمایی حوادث طبیعی و تجزیه وتحلیل آسیب پذیری

• مقدمه


• تجزیه و تحلیل آسیب پذیری


• بازنمایی بلایای طبیعی


• زلزله، رانش، آبلرزه


• مثال: به کارگیری سناریوهای بازنمایی شده زلزله با هدف برنامه ریزی برای یک زلزله بزرگ


• تمرین: تجزیه و تحلیل تأثیرات وقوع آتشفشان در منطقه مونت رینر


• تمرین: بررسی میزان آسیب رسانی توفند در جنوب غربی ایالت فلوریدا


• تمرین: پیش بینی وقوع یک توفان پیچنده در منطقه مان هاتانِ ایالت کانزاس


• جمع بندی

فصل سوم: تهیه نقشه ترکیبی خطرات و بلایای انسان ساز

• مقدمه


• سوانح و خطرات انسان ساز


• تمرین: برنامه واکنش نسبت به یک سانحه مواد خطرناک


• تهیه نقشه ترکیبی خطرات


• مثال: شناسایی مکان نگهداری مواد خطرناک، تاسیسات مهم و زیربنایی و بنگاه های اقتصادی آسیب پذیر در برابر سیل


• ایجاد نقشه های چند خطری


• جمع بندی نهایی


• منابع

فصل چهارم: برنامه ریزی پناهگاه های اسکان موقت

• مقدمه


• جستجوی پناهگاه


• مدلسازی پناهگاه


• داده های مورد نیاز برای تحلیل پناهگاه های اسکان موقت


• تکمیل فهرست پناهگاه های اسکان موقت


• تمرین تهیه فهرست پناهگاه های بالقوه


• اجرای یک تحلیل ظرفیت پناهگاه اصلی


• خلاصه و جمع بندی

فصل پنجم: برآورد خسارت با استفاده از GIS

• مقدمه


• جمع آوری داده ها، تحلیل و نگاشت مناطق خسارت دیده


• فرآیند برآورد خسارت


• فرآیند کنترل و نظارت خسارت


• جمع آوری اطلاعات و داده های مورد نیاز برآورد خسارت


• تولید گزارش های برآورد خسارت


• تهیه نقشه برآورد خسارت پایه


• تهیه یک گفتمان ویژه برای جمع آوری داده های خسارت

فصل ششم: پیشگیری و کاهش اثرات بحران و جبران خسارات اجتناب ناپذیر آن

• مقدمه


• پیشگیری و کاهش اثر مخاطرات


• برنامه ریزی پیشگیری و کاهش اثر مخاطرات


• پیشگیری و کاهش اثرات


• رویکردهای پیشگیرانه و کاهشی به خطرات


• کاربرد GIS برای پیشگیری و کاهش اثرات خطر


• نرم افزارهای مربوط به مدلسازی بحران


• تمرینها


• تحلیل آسیب پذیری اجتماعی در برابر مخاطرات طبیعی


• تحلیل اثر اقتصادی خطرات


• یافتن مناطق زیست محیطی درخطر


• تشخیص فرصت های پیشگیری و کاهش اثرات خطر


• فرآیند بازسازی


• برنامه ریزی بازسازی


• GIS برای برنامه کوتاه مدت بازسازی


• GIS برای بازسازی بلند مدت


• GIS برای نظارت بر بازسازی


• خلاصه


• منابع